Interpelacje Poselskie

   Wielce Szanowny Panie Premierze! Rozporządzeniem ministra sprawiedliwości z dnia 1 czerwca 2001 r. zmieniony został terytorialny zakres właściwości niektórych sądów apelacyjnych i okręgowych oraz prokuratur tych samych szczebli.

   Mocą tego aktu normatywnego Prokuratura Rejonowa oraz Sąd Rejonowy w Ostródzie zostały wyłączone z właściwości Prokuratury i Sądu Okręgowego w Olsztynie i podporządkowane instancyjnie Prokuraturze Okręgowej i Sądowi Okręgowemu w Elblągu. Przedmiotowe rozporządzenie zostało wydane mimo trwających niemal od początku roku protestów nie tylko przedstawicieli wszystkich zawodów prawniczych, ale także organów jednostek samorządu terytorialnego, organizacji społecznych, a przede wszystkim mieszkańców powiatu ostródzkiego. Podnoszone argumenty natury historycznej, geograficznej i komunikacyjnej, a nade wszystko ekonomicznej, nie wpłynęły na zmianę stanowiska ministra sprawiedliwości. Uznał, że dla zapewnienia racji bytu Prokuratury Okręgowej i Sądu Okręgowego w Elblągu należy odrzucić wszystkie, chociażby najbardziej słuszne i oczywiste, argumenty przeciwników zmian. Nadmienić należy, iż nasze miasto łączy z Olsztynem nie tylko wielowiekowa historia, ale przede wszystkim licząca zaledwie 35 km odległość, która jest łatwa do pokonania dzięki licznym i dogodnym połączeniom kolejowym i autobusowym. Południkowe usytuowanie powiatu ostródzkiego sprawia nadto, że odległość od innych miejscowości nie jest wiele mniejsza.

   Natomiast do Elbląga odległości są znacznie większe, a dla mieszkańców południowej części ziemi ostródzkiej przekraczają nawet 100 km! Towarzyszy temu brak dogodnych, a czasem jakichkolwiek, połączeń z nową siedzibą okręgu.

   W takich okolicznościach wzywani w charakterze stron czy świadków obywatele zmuszani są wyjeżdżać nocą czy wręcz w dzień poprzedzający wyznaczony termin. Trwające wiele godzin rozprawy czy inne czynności procesowe sprawiają, że powrót do domu sprawia jeszcze więcej problemów.

   Na uwadze trzeba mieć jeszcze to, iż powiat ostródzki jest dotknięty jedną z największych stóp bezrobocia w kraju i sytuacja materialna znacznej części społeczeństwa tego regionu jest wręcz katastrofalna. Wielu ludziom nie wystarcza środków finansowych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, jak więc można żądać od nich jeszcze wydawania znacznych kwot na bilety autobusowe czy kolejowe. Z tych względów wiele osób, wezwanych do udziału w czynnościach procesowych, w ogóle nie stawia się. Pamiętać również należy, że zarówno Sąd Okręgowy, jak i Prokuratura Okręgowa zobowiązane są do zwrotu poniesionych przez wzywanych kosztów przejazdu. Oczywiście na rozprawy karne przed Sądem Okręgowym w Elblągu musi dojechać z Ostródy pojazdem służbowym prokurator, a także obrońcy i pełnomocnicy. Koszty tego, w porównaniu z poprzednim stanem, są znacznie wyższe. Rodzi się tym samym pytanie, czym uzasadniona była zmiana właściwości sądu i prokuratury okręgowej, powodująca większe obciążenia finansowe, szczególnie w obliczu kryzysu finansów publicznych państwa.

   Olbrzymi deficyt budżetowy odbija się także na wysokości środków, jakimi dysponują sądy i prokuratury. Obecnie z powodu braku pieniędzy jedne i drugie są sparaliżowane. Tym trudniej, w obliczu tego stanu, zrozumieć stanowisko ministra sprawiedliwości. Aby zilustrować skalę problemu, należy przywołać statystyki, zgodnie z którymi tylko od końca lipca do końca listopada Prokuratura Rejonowa w Ostródzie wniosła do Sądu Okręgowego w Elblągu kilkanaście aktów oskarżenia, wnosząc tym samym o wezwanie w charakterze oskarżonych, biegłych i świadków kilkuset osób. Należy mieć również na uwadze, iż do właściwości Sądu Okręgowego w Elblągu przeszły z Olsztyna w bardzo szerokim zakresie sprawy z zakresu prawa cywilnego i rodzinnego.

   Wszystkie przedstawione okoliczności prowadzą do wniosku, iż wprowadzone rozporządzeniem ministra sprawiedliwości zmiany wybitnie utrudniły obywatelom powiatu ostródzkiego dostęp do organów ochrony prawnej, gwarantowany przecież Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotowe rozporządzenie znacznie pogorszyło i tak niezwykle trudną sytuację finansową sądów i prokuratur, których dotyczy. Przedstawiony problem dotyka nie tylko mieszkańców powiatu ostródzkiego, ale także, i to w większej mierze, mieszkańców powiatu iławskiego, nowomiejskiego i działdowskiego.

   W związku z powyższym proszę o spowodowanie udzielenia odpowiedzi na pytanie: Jaka jest możliwość przywrócenia stanu sprzed wprowadzenia rozporządzenia ministra sprawiedliwości, zmieniającego terytorialny zakres właściwości niektórych sądów apelacyjnych i okręgowych oraz prokuratur tych samych szczebli?

   Z poważaniem

   Poseł Jan Antochowski

   Warszawa, dnia 5 marca 2002 r.